Bilgisayarların endüstri alanında kullanımı 20. Yüzyıl sonlarına doğru çok hızlı bir şekilde olmuştur. Üretim sürecinin her aşamasının anlık olarak takip edilmesi, arıza halinde müdahalelerin en kısa zamanda ve etkin olarak merkezi bir noktadan yapılabilmesi hedefi SCADA sistemlerini meydana getirmiştir. SCADA teknolojisi bilgisayarlı kontrol ve otomasyon sistemlerin ulaştığı en ileri noktadır.

Supervisory Control And Data Acquisition İngilizce kelimelerin baş harflerinden türetilen SCADA Türkçeye; “Merkezi Denetleme Kontrol ve Veri Toplama” olarak çevrilebilir. SCADA sistemleri çok geniş bir alana yayılmış işletmelerin, tek bir merkezden bilgisayarlar, akıllı telefonlar, tabletler izlenmesine olanak sağlayan sistem yazılımlarıdır.

Bu sistem yazılımları sadece tek bir cihazdan kullanıma olanak vermesi dışında, aynı zamanda tesis edilecek ağ bağlantıları ile daha fazla bilgisayar, tablet ya da akıllı telefondan kontrol ve izleme yapılabilmektedir. SCADA sistemi bir çeşit veri toplama ve kablosuz veri aktarma işlemlerinin bir bileşimidir. SCADA sistemleri fabrikadaki üretim süreçlerin kontrolünde kullanılan çeşitli vasıtalar (RTU, PLC gibi) ile birlikte kullanılarak istenilen bir yapıya kavuşturulabilir. Buradaki amaç minimum maliyetle daha kaliteli, verimli ve sürdürülebilir üretimi gerçekleştirmek için gerekli yapıyı tesis etmektir.

Bir işletmeden maksimum oranda faydalanmak ancak yönetici pozisyonundaki kişilerin işleyişe ve üretim bilgilerine hakimiyetleriyle sağlanabilir. SCADA sistem yazılımları üretim tesislerinde alt yapıyı oluşturarak, işletme içi veya dışarındaki ağ sistemlerine bağlanıp, işletmede bulunan bütün faaliyet alanların birbirleri ile ahenk içinde çalışmasını sağlar.

SCADA Ne İşe Yarar?

SCADA sistemi yazılımları ile işletmenizin kontrol odasını son derece teknolojik ve modern bir yapıya dönüştürür. SCADA yazılımı bulunan ekranlardan üretim tesisinizin işleyişi, cihazların çalışıp çalışmadığı, etkinlik ve süreklilik analizleri gibi pek çok konuya anlık ve gerçek zamanlı sahip olabilirsiniz. Bunları yapabilmek için ayrıca tesis içinde bulunmanıza da gerek yoktur. Ağ sistemine bağlı tablet, akıllı telefon gibi birçok cihaz ile dışarıdan da bilgi alabilirsiniz. SCADA yazılımları ile sadece bilgi almakla kalmaz, üretim alanında birçok hareket yapma olanağına da kavuşmuş olursunuz. SCADA genel olarak aşağıdaki bölümlerden oluşur;

  • Uzak Uç Birimleri (RTU) ve Programlanabilir lojik kontrolcü (PLC)’ler,
  • İletişim Sistemleri,
  • Merkezi Sunucu Sistemleri,
  • Etkin Kullanıcı Arayüzü,
  • Uyarı Sistemleri,
  • Veri analiz, işleme ve Raporlama Sistemleri.

SCADA Nerede Kullanılır?

SCADA sistemleri günümüzde artan teknoloji etkisiyle birçok alana entegre edilerek kullanım sahası artırılmıştır. Geniş alanlara yayılmış bölgesel ve yerel tesislerin büyük bir bölümünde, bölümler arası etkin ve verimli bir kontrolü sağlamak için kullanılmaktadır. Başlıca kullanım alanları ise aşağıda sıralanmıştır;

  • Birçok sürecin bir arada yürüdüğü üretim tesislerinde,
  • Enerji ve Elektrik nakil hatlarında,
  • Barajlar ve atık su temizleme tesislerinde,
  • Raylı sistem ve aktarma hatlarında,
  • Trafik uyarı sistemlerinde,
  • Yeraltı Tünellerde,
  • Doğalgaz üretim ve işleme tesislerinde,
  • Gıda üretim tesislerinde,
  • Bina otomasyon sistemleri,
  • Hava kirliliğini kontrol etmede,
  • Otomotiv endüstrisinde,
  • Ülkelere ait Nükleer tesislerde kullanılır.

SCADA Yazılımlarının Faydaları Nelerdir?

  • Tesislerinizde kontrolleri artırarak istenmeyen olayların önüne geçmenizi sağlar. Potansiyel problemleri önceden fark etmenizi sağlayarak tesisin etkin ve verimli şekilde işlemesine yardımcı olur,
  • Sistemlerin 7 gün 24 saat kontrol altında tutulmasını sağlayarak, şirket kalite ve sürdürülebilir üretim faaliyet ilkelerinin uygulanmasına yardımcı olur,
  • Hızlı ve etkin çalışarak zaman ve işgücü tasarrufu sağlar,
  • Tesiste kullanılan enerjinin gereksiz kullanımını önleyerek enerji maliyetlerinin minimuma çeker,
    Potansiyel arızaları zaman geçirmeden öğrenme ve üretimde kayba yol açmadan hızlı müdahale imkânı sağlar,
  • Tesisinizde kontrol görevinde bulunan personel sayınızı azaltarak, bu personeli başka alanlarda kullanmanıza imkân sağlar,
  • İşletme verilerinize kronolojik sırada ulaşma imkanına verir. Verileri dönemsel olarak karşılaştırma ve sonuçlarını karar alma süreçlerinizde kullanma imkânı sağlar.

SCADA Sistemlerini Kim Kurar?

SCADA ve otomasyon sistemleri birçok teknolojinin bir araya geldiği çoklu sistemlerdir. Onun için Elektrik, Elektronik, Bilgisayar, Ağ ve yazılım teknolojilerine hâkim uzman personel ile çalışılmalıdır. İşin uzmanı kişilerden alacağınız hizmet size çok kısa bir sürede katma değeri yüksek bir şekilde döneceği şüphesizdir. Bu konuda SCADA Yazılım Firmanızı seçerken çok iyi bir araştırma yapmalı, firmanın geçmişte yaptığı çalışmaları mümkünse yerinde incelemeli ve bu iş daha önce yaptıran firmalar ile görüşerek bilgi sahibi olmalısınız.